Over 17e-eeuwse vrouwelijke schilders is bij het brede publiek weinig tot niets geweten. Janneke Budding, de auteur, geeft eerherstel aan vrouwen die leefden en werkten in de tijd van Peter Paul Rubens, Antoon Van Dyck, Rembrand en Frans Hals. Ze vertelt over de rol van de schildersgilden en de opleiding tot meester-schilder die exclusief voor mannen toegankelijk waren. En over de gedragsboeken vanuit de calvinistische leer die het ‘passend’ gedrag voor vrouwen verspreidden: een handleiding over het dagelijks leven dat zich grotendeels binnenshuis afspeelde.
Toch waren er in die periode vrouwen die kansen kregen om zich artistiek te ontplooien. Meestal waren het vrouwen die het vak leerden van hun vader, een broer of een oom. In dit boek worden dertien (minder)bekende vrouwelijke kunstenaars uit de Lage Landen besproken. Het zijn Belgische en Nederlandse schilderessen die, vanuit de plooien van de geschiedenis, terug hun plaats in de schijnwerpers opeisen. Stuk voor stuk lieten ze unieke kunstwerken na waarvan enkele schilderijen onlangs (her)ontdekt werden. Dat ze zelfbewuste dames waren blijkt uit de zelfportretten van de uit Bergen afkomstige Michaelina Wautier en de Haarlemse Judith Leyster. Soms lieten ze miniatuur zelfportretjes na op spiegelende voorwerpen of signeerden ze hun werk door hun naam in hoofdletters op de zijkant van een zilveren mes te schilderen. Zoals de Mechelse Clara Peeters deed.
Door het intensieve archiefonderzoek van de Janneke Budding wordt de lezer getrakteerd op heel wat interessante feiten. Zo schreef Albert Dürer over de Gentse Susanna Horenbout “das ein weibsbild (vrouw) also mahlen soll”. Deze Susanna Horenbout leerde het vak van miniaturist van haar vader en haar broer. Later werkte ze voor Hendrik VIII aan het Engelse Hof. Net zoals haar stadsgenote Levina Teerlinc die aan het Engelse Hof werkte als ‘paintrix’. Beide waren ervaren in het verlichten van manuscripten. Een kleine anekdote over koningin Elisabeth I van Engeland. Zij wilde afgebeeld worden zonder enige rimpel, met ‘the mask of youth”, of de ‘botox’ van de 17e-eeuw. Deze afbeelding ontbreekt, spijtig genoeg, in dit boek.
In sommige Belgische en Nederlandse musea zijn er kunstwerken van deze vrouwelijke kunstenaars te bewonderen. In het museum Hof van Busleyden in Mechelen toont men een beeld “Madonna met kind”, van de oudste, bij naam bekende vrouwelijke beeldhouwer, Maria Faydherbe. Het werk maakt deel uit van de Vlaamse Topstukkenlijst. En niet de Belgische Topstukkenlijst zoals de auteur verkeerdelijk aangeeft. In het MAS in Antwerpen wordt een werk getoond van Michaelina Wautier, genoemd ‘Elk zijn meug’. Werken van Judith Leyster worden tentoongesteld in onder andere het Frans Hals museum in Haarlem.
Dit rijk geïllustreerde boek neemt de lezer mee op een boeiende ontdekkingstocht over onbekende, of vergeten, 17-eeuwse vrouwelijke schilderes.
Ondertitel: "Vrouwelijke kunstenaars in de 17de eeuw".